erturgut sanat iletişim
Müzik – Resim – Tiyatro – Fotoğraf Kursu İzmir

Gitar Dersi – Temel Dersler


Erturgut Sanat Merkezi > Gitar > Gitar Dersi – Temel Dersler

Gitar çalmak fikri sizi heyecanlandırıyorsa bu işe başlayabilirsiniz. Üstünüze düşen görev içten yaklaşmak ve aynı içtenlikle çalışmaktır. Tek kural bu. Bunun dışında sayılabilecek algı, zeka, dikkat, anatomi, çalışma koşulları, yaşam koşulları vb gibi etkenler, işin erken veya geç öğrenilmesiyle ilgilidir.

 

TEMEL DERSLER

Gitarın Nasıl Tutulması gerektiği birçok gitar meraklısının ve hatta yıllarca gitar çalışmış olan birçok gitaristin aklına takılmıştır. Çoğu kezde bir sonuca ulaşamamışlardır. Bu aslında hiçte şaşırtıcı değildir. Zira tutuşun kesin kalıplara oturtulması mümkün değildir. En azından
insanın anatomik yapısının bir çok farklılıklara yol açacağının düşünülmesi gerekir. Ayrıca bu; boy, kol, bacak uzunluğundan tutunuzda; tırnak yapısına kadar birçok değişkene göre başkalaşım gösterir. Genelde bir çözüm getirmek gereği duyulduğunda tavsiyem mümkün olduğunca doğala sadık kalmak gerekliliğidir. Tüm kaslar rahat olduğunu nu hissetmelidir. Bunun yanısıra gitarı istenilen pozisyonda tutabilmek için de fazladan bir gayret sarfedilmemelidir.

Biraz soyutlamaya gidildiğinde gitarı;uzayda hareketsiz durması gereken bir cisim olarak görebiliriz. ”Aşağı yukarı” ”Yanlara” yada ”Öne arkaya” hareket etmesini kontrol edebilmemiz gerekir. Genelde göğüs bacaklar ve sağ kolun dirseği tüm bu hareketsizliği kolaylıkla sağlar. Bunu en kolay ve rahat şekilde kullanmak; uzun defalarca yapılan özgün deneyimler sonucu gerçekleşebilir.

Teknik çok önemlidir. Parmakları istenilen şekilde, istenilen süratte ve duyarlılıkta hareket ettirebilme; kontrol edbilme ise amaç olmalıdır. Bunun için kişi kendisini son derece rahat hissetmelidir. Gerek sol, gerekse sağ elin parmak uçları ile ilişki sağlanmalıdır. Sol kol dirseği gövdeye olabildiğince yakın; mümkün oladuğunca rahat; omuza dik sarkıtılır. Bu durum, kolun üst kısmı için kuvvet gerekliliğini ortadan kaldırır. Aynı durum sağ kol içinde geçerlidir. İyi bir çalış pozisyonunun bütün amacı çalana gevşek ve uyanık bir pozisyon; emin ve kesin bir uygulama olanagı vermektedir…

SOL EL KULLANIMI

Sol elin içerisindebir küre olduğunu düşünerek dört parmaktan en uzununu, diğer parmaklara göre saptan uzak tutmak; buna karşılık serçe parmağınıda diğer parmaklara göre daha yakın tutmak mümkündür. Tabii ki bu tüm ve tek çözüm değildir. Fakat denilebilir ki uygun bir çözüme ulaşabilmek için iyi bir hareket noktasıdır

SAĞ EL KULLANIMI

Sağ el tekniğinin en önemli özelliklerinden birini oluşturur. Uzatılan tırnaklar sesin daha kuvvetli çıkmasını sağlar. Parmakların aktif hareket etmeleri önemlidir. Tellerle ilişkinin çok duyarlı olması gerekir. Parmaklar telleri çekmek yerine onlara vurmalıdır. Parmakların birbirinin hareketini engellememeleri için doğrultularını çok iyi düzenlemek gerekir. Bunun için başparmak doğrultusu ile diğer parmakların doğrultularını birbirine dik iki ayrı doğrultu olarak kabul edbiliriz…

BİLEK VE PARMAKLAR

Bir klasik giaristinçalgısının tutuşunun doğruluğu, gitarın klavyesini herhangi bir şekilde sol elle desteklemesi gereksinimini ortadan kaldırır.

Parmaklar tellerden minimum yüseklikte tutulmalıdır. Pamakların doğal olarak hareket kabiliyeti, gerek boy, gerekse kütle dengesizlikleri vardır. Asıl olan bu dengesizlikleri en aza indirgeyip mümkün olduğunca eşit şartlara getirmektir.

Mümkün ise parmak ve bileklerinizde az da olsa ağırlık bulundurmayınız. (yüzük, saat, bilezik…)

Sol elde işaret parmağında başlayıp 1 işaret parmağı 2 ortaparmak 3 ortaparmağın solundaki parmak 4küçük parmak olarak numaralandırılır

Sağ elde ise PİMAX dediğimiz olay vardır baş parmaktan başlayıp küçük parmağa kadar her parmak için bir harf gelecek şekilde uyarlanır.

Sağ El Başparmak Tekniği

Başparmağın doğru kullanımı en önemli teknik özelliklerden biridir. Kötü kullanılan bir başparmak yalnız kendisinin değil, aynı zamanda diğer parmakların serbest hareketinede önemli miktarda engel olur. Daha da kötüs, ele salınım vererek elin emniyetini bozar. El mümkün olduğu kadar sabit olmalıdır. Hareket bilekten olup, kolun pozisyonunu bozmadan yalnız başparmak ve parmakların hareketine izin vermelidir

GİTAR TELLERİ

En iyi sonucu almak için teller doğru takılmış ve iyi durumda olmalı, gitar ve gitarist için uygun şekilde seçilmelidir. Zayıf entonasyon, akort zorlukları, çınlama ve cızırtılar, ses ile esnekliğin kaybolması gibi pek çok problem eski veya aşınmış tellerle çalmaktan kaynaklanabilir. Teller, kullanım miktarı ve koşullarına uygun şekilde yenilenmelidir. Ter ve kir tellerin ömrünü süratle azaltacaktır. Telleri kullanımdan hemen sonra kuru ve tüy bırakmayan bir bez ile temizlemek bunu engellediği gibi perde ile klavyenin ömrünüde uzatacaktır. Tel yağları paslanmayı önleyerek tellerin ömrünü uzatabilir ancak kullanıldıktan sonra fazlası dikkatle alınmalıdır. Tel yağları naylon tellerde kesinlikle kullanılmamalıdır.

Nota:
Müzik seslerini gösteren işarettir ve yedi tane nota vardır. La-Si-Do-Re-Mi-Fa-Sol

Porte ve İlave Çizgisi:
Beş paralel düz çizgi ve dört eşit aralıktan oluşan şekildir. Notalar bu şekle sığmadığı zaman ilave çizgiler kullanılır.

Anahtar:

Portenin sol baş tarafına konulur ve konulduğu çizgiye kendi adını verir.

– Sol anahtarı
– Fa anhtarı
– Do anahtarı

Bemol: Önüne geldiği notayı yarım ses kalınlaştırır.
Diyez: Önüne geldiği notayı yarım ses inceltir.
Naturel: Değişime uğramış notayı normal hale getirir.

Tekrar işaretleri:

Röpriz: Genellikle başa dönüleceğini veya 2. defa görüldüğü yerden 1. defa görüldüğü yere dönüleceğini anlatır.

Ölçü tekrar işareti: Bir ölçüdeki notalar tekrar edileceği zaman kullanılır

Senyö: Bir müzik eserinde 2. defa konulduğu yerden, birinci defa konulduğu yere dönüleceğini ve son yazılan yerde bitirileceğini belirtir.

Tab nedir?
Tab yada tablature aşağıdaki gibi görülür.

E————————————————————————–

B————————————————————————–

G————————————————————————-

D————————————————————————-

A————————————————————————-

E————————————————————————-

Yukarıdaki şekildeki mantığı anladıktan sonra tab okumanın ne kadar kolay olduğunu göreceğiz. Tab nota okumak yerine geliştirilmiş bir tekniktir. Gitar için (diğer enstrümanlar içinde var) yukarıdaki şekli kullanacağız.

İngilizler yolun sağından gitmedikleri gibi notalarıda bizim gibi yazmazlar. A:la, B:si, C:do, D:re, E:mi, F:fa, G:sol, onların Kullandıkları notalar. Ve şu an için standart olmuş durumda.

Şimdi yukarıdaki şekle tekrar bakalım. Gitarımızda altı tane tel var. Aşağıdan yukarı doğru mi si sol re la mi, ingilizler gibi yazarsak E B G D A E, şekildeki harfler gitarımızdaki telleri, uzun devam eden çizgiler ise klavyemizi gösterir

Tab Nasıl Okunur
Bir örnekle başlayalım;

E————————————————————————-

B————————————————————————

G————————————————————————

D————————5———————————————–

A—————-4—————-4———4——–3——————

E————————————————————————-

Şekilde daha öncede söylediğimiz gibi gitarın klavyesini düşünelim görüldüğü gibi burada nota yerine rakamlar var.gitarınızı alınız. ilk önce dört sayısını çalıyoruz. Dört sayısının bulunduğu çizginin baş tarafında ‘A’ harfini görüyoruz. Bu harf gitarımızın ‘la’ telini(aşağıdan yukarı doğru sayarak 5.tel) ifade ediyor. Dört sayısı ise o telin dördüncü perdesinin çalınacağını söylüyor.

RE MINOR (Dm)
Mİ MAJOR (E)
Mİ MINOR (Em)
LA MİNÖR (lam)

Bu akorları öğrenenin Bu Akorları Öğrenirken Çalacağınız Ritm Şu:
iki aşağı iki yukarı bir aşağı bir yukarı bunu yava yavaş hızlandırısanız iyi olur.

Daha sonrabu akorları tek tek basarak aralarında çalarken birinden diğerine geçmeye çalışın Eğer bu İşi tam olarak yaparsanız size alttaki şarkıyla başlaya bilceğinizi söyleyerek bu kadar zahmetten sonra sevindirebilirim.
Am Em
Dünyalar verdim gözlerinin ugruna
Am Em
Kaçamak saatler sonsuz kelimeler
Am Em
Unuttun mu yar söz verdin bana
Am Em
Gitmeyecektin daha neler neler
Dm Am
Simdi uzaklardasin bensiz sevdalardasin
Dm Am
Söyle söyle günesin kizi ne yapmaktasin

Em Em )
Hani benim, hani benim, benim olacaktin )
Am ) 2
Iki bahar önce okulun bitince bana varacaktin )

TEKRAR

ve bu şarkıyı çaldıktan sonra aşağıdaki akorlarıda öğrenirseniz ve değişik rtimleride araştırıp bulursanız ve  öğrenirseniz çalamayacağınız şarkı kalmayacak demektir!

Majörler

DO MAJOR (C)

Minörler

DO MINOR (Cm)

RE MAJOR (D)
RE MINOR (Dm)

Mİ MAJOR (E)
Mİ MINOR (Em)

FA MAJOR (F)
FA MINOR (Fm)

SOL MAJOR (G)
SOL MINOR (Gm)

LA MAJOR (A)
LA MINOR (Am)

Sİ MAJOR (B)
Sİ MINOR (Bm)

Yedililer DO YEDİLİ (C7

RE YEDİLİ (D7
Mİ YEDİLİ (E7)
FA YEDİLİ (F7)
SOL YEDİLİ (G7)
Sİ YEDİLİ (B7)
LA YEDİLİ (A7)

Telli bir çalgı olan gitar, 5 telli olarak Mezopotamya’da ortaya çıkmış, daha sonra 6. tel eklenerek geliştirilmiştir. 1940 yılında ilk elektro gitar geliştirilmiş ve seri üretimine geçilmiştir. Pek çok türü olan bu çalgının başlıca türleri şunlardır: elektro gitar, klasik gitar,akustik gitar, bas gitar. Gitar, pena veya tırnaklarla çalınır.

Batı ülkeleri içerisinde bir egzotik müzik olarak görülmektedir. Gitar ve Lut çoğu zaman birbirleri ile karıştırılmaktadır. Aynı kuşaktan gelen çalgılar birbirlerine çok benzemektedir. Gitar aile bakımından gerçek Lut (Lavta) ailesine aittir. Ayrıca kendine ait özel bir formu olduğu bilinmektedir. Gitarın en son uğradığı yer 18.yy’da Afrika’dır. Buraya Portekizliler tarafından getirilmiştir. Antik devletlerde hemen hemen tüm lut ailesinin düzenli olarak kullanıldığı , karakteristik özelliklerinin ise zamanla geliştiği görülmemektedir. Yapılan araştırmalarda bulunan en eski gitar doğuda bulunmuştur ve “Guitarra Morisca” adı verilen bu çalgı 13.yy’a ait bir latin gitarıdır. Her araştırılan yolun sonunda gitarın batı ülkelerinde kilitlendiğini görürüz. Örneğin Greklere doğru bir gidiş yaparsak “Kithara”ya rastlarız. Eski kültürde tıpkı Mısır kültürü gibi Lut da önemli bir yer teşkil etmiştir. Lut olarak gelişim gösteren bu çalgı daha sonra gitar karakterine dönüşmüştür. Gitarın 8.yy’da Arapların İspanya’daki hakimiyetleri sırasında Arap kültüründen etkilendiği de bilinmektedir. Dört ayrı büyüklükte olan bu enstrümanlardan biri küçük formda olup diğerleri buna bağlı olarak büyümektedir. En küçüğü olarak bilinen enstrüman “Kairo” adında 85 cm uzunluğundadır. Daha sonra bu çalgı “Jeremias” adını almıştır. Bunu takip eden üç çalgının boyutları çok açık şekilde belirlenmiştir.  Başka bir dört telli çalgı Heilderberg Mısır Antolojisi Enstitüsü tarafından bulunup Metropolitan müzesine (Newyork) verilmiştir. Bu çalgı 92 cm. boyundadır. Bu iki çalgının tahminen 4-8.yy’lara ait olduğu sanılmaktadır. Bu zamana ait bir çok aynı kökenli çalgı serisinde ses yansıtıcı deliklerin küçük olduğunu görmekteyiz. Küçük olan enstrümanın Küçük olan enstrümanın bilinen bir küçüğü daha vardır. Buda 41 cm. civarındadır. Bundan daha büyük olan diğer enstrümanlar büyüklüklerine göre sıralanmışlardır. Bunların hepsi Lut ailesine ait olmasına rağmen , tekne ve genel görünüm açısından orijinal , fakat garip bir tarihi gelişim göstermiştir.


BATI ÜLKELERİNDE GİTAR

Gitar 13.yy’dan beri Avrupa’da kullanılan bir çalgı olmuştur. Ancak , soy bakımından burada yeterince açık bir kimliğe sahip değildir. İsmini büyük ihtimalle Yunanlılardan almıştır. Birazgeriye doğru gidildiğinde formal yönden “Gitara”ya bir hayli benzediği , ancak çok fazla değişim gösterdiği görülür. Araplarda ve İranlılarda “Sitar” adını almıştır. Geleneksel çalgılarla bağlantı kurulduğu zaman oval teknesi itibari ile “Tambur”a benzediği görülür. Bir yandan da “Guitarra Morisca” yı hatırlatan bu çalgı 143.yy’ın ikinci yarısında ilk kez Alfonso El Sabio‘nun minyatürlerinde Cantigas de Maria adı altında resimlenmiştir. Üzerinde uzun bir boyun ve anlaşılmaz bir tekne donanımı daire şeklindeki ön deliğin içinde yer almıştır. Aynı özellikleri “Guitarra Latina”da ve aynı formları da modern gitarda görmekteyiz. Bahsettiğimiz enstrüman İspanyol şair Juan Ruiz’de Hita (Libro de Amor) adlı eserinde “Guitarra Morisca”da olduğu gibi keskin ton ve çılgın seslerin bulunduğu çalgı diye bir bağlantı kurularak anlatılmıştır. Sadece aynı çalgıyı çalanlar , yani yorumcu kesim ilk kez 1349’da Normandiya’da görülmüştür. Gitarın değişik tipleri ve formları vardır , bu değişik tanımak gerekir. Örneğin bir enstrüman üzerinde çalışırken akort kulaklarının bağlantısı,sap kısmı için kullanılan ağaç gibi ayrıntıları az çok bilmek gerekmektedir. Bugünün gitarı kendisini bilinen gitar ışığı altında, ancak daha da gelişmiş olarak “Guitarra Latina” adı ile duyurmuştur. Bununla birlikte düz tekneli , garip saplı ilginç bir çalgı da karşımıza çıkabilir. Ayrıca dikkat edilmesi gereken , bir cins lut üzerinde dışarı ses veren bir delik bulunması ve özel bir bölümden çıkan bu bölüme bir takım tellerin sürgü eşik bağlantısı ile ses iletiyor olmasıdır. Gitarın modernleşmeye başlaması 1484’de Tine Toris ‘de olmuş ve “Hisponorum İnvento” adını almıştır. İspanyada Vihuela , İtalyada Viola ismini almıştır. Bunu takip eden yıllarda güneye doğru 1540’da Fransa’ya , sonra tamamen güneye ve batı Avrupaya kaymıştır. Bundan sonra gitar çıplak elle kullanılmaya başlanmış, sistemli hale gelmiştir. Böyle bir sistemi ilk kullananlardan birisi Karl Geiringer’dir. Gitar değişik ülkelerde değişik adlar almıştır. Bunlar:Gitara, Gitara Latina,Guiterre Latine, Guitarra Morisca, Guiterre Moresche, Guitarra Sracenica, Vihuleda de Penola, Guintarra, Qinterne, Lutina Guiterne, Kitarra, Chitara, Chitare, Guitarre,Gitarre…Form olarak günümüz gitarı , belirli normlara sahiptir.

Etiket: , ,

erturgut sanat merkezi Aşağıdaki İlginç Yazıları Okumanızı Öneririz